Menopozda Hormon Replasman Tedavisi
- Ana Sayfa
- Menopozda Hormon Replasman Tedavisi
Menopoz, her kadının yaşamında doğal olarak karşılaştığı bir dönemdir. Adetlerin kalıcı olarak sona ermesiyle birlikte yumurtalıkların hormon üretimi azalır ve vücutta bazı değişiklikler meydana gelir. Menopozun ortalama görülme yaşı 51’dir. Menopozdan önce başlayan ve birkaç yıl sürebilen geçiş dönemi ise perimenopoz olarak adlandırılır.
Bu dönemde hormon seviyelerindeki değişiklikler nedeniyle ateş basmaları, gece terlemeleri, uyku problemleri, çarpıntı, ruh hali değişiklikleri, vajinal kuruluk, cinsel ilişkide ağrı ve idrar yolu şikâyetleri görülebilir. Bazı kadınlar bu süreci hafif belirtilerle geçirirken, bazı kadınlarda günlük yaşamı ve iş hayatını etkileyecek kadar yoğun yakınmalar ortaya çıkabilir.
Menopozal hormon tedavisi, azalan östrojen hormonunun yerine konulması esasına dayanır. Amaç, menopoz belirtilerini hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Günümüzde menopoz belirtilerini gidermede en etkili tedavi yöntemi hormon tedavisidir.
Rahmi alınmış kadınlarda genellikle yalnızca östrojen kullanılır. Rahmi bulunan kadınlarda ise östrojen tedavisine mutlaka progesteron hormonu eklenir. Bunun nedeni, tek başına kullanılan östrojenin rahim iç tabakasını kalınlaştırarak uzun dönemde rahim kanseri riskini artırabilmesidir. Progesteron bu riski büyük ölçüde önler.
Tedavi her kadın için aynı değildir. Belirtilere ve kişinin sağlık durumuna göre farklı seçenekler tercih edilebilir.
Östrojen;
* Tablet,
* Cilde yapıştırılan bant,
* Cilde sürülen jel veya sprey
şeklinde kullanılabilir.
Sadece vajinal kuruluk veya cinsel ilişkide ağrı yaşayan kadınlarda ise düşük doz vajinal krem, tablet veya halka şeklindeki lokal tedaviler yeterli olabilir. Bu tedaviler tüm vücudu etkilemeden doğrudan vajinal dokuda etki gösterir.
Hormon tedavisi özellikle ateş basmaları ve gece terlemelerini belirgin şekilde azaltır. Uyku kalitesini artırabilir, enerji düzeyini yükseltebilir ve yaşam kalitesini iyileştirebilir.
Vajinal kuruluk ve buna bağlı cinsel ilişki sırasında hissedilen ağrıyı azaltır. İdrar yolu enfeksiyonlarının ve sık idrara çıkma gibi bazı şikâyetlerin azalmasına da katkı sağlayabilir.
Ayrıca menopozun ilk yıllarında hızlanan kemik erimesini yavaşlatarak osteoporoz ve buna bağlı kırık riskini azaltır.
Her tedavide olduğu gibi hormon tedavisinin de bazı riskleri vardır. Ancak bu riskler her kadın için aynı değildir ve yaş, genel sağlık durumu ile kişisel hastalık öyküsüne göre değişir.
Rahmi bulunan kadınlarda yalnızca östrojen kullanılması rahim kanseri riskini artırabilir. Bu nedenle progesteron eklenmesi önemlidir.
Östrojen ve progesteronun birlikte kullanıldığı tedavilerde meme kanseri riskinde hafif bir artış görülebilir. Bu risk genellikle uzun süreli kullanımlarda ortaya çıkar ve tedavi bırakıldıktan sonra zaman içinde azalır.
Ağızdan kullanılan hormon tedavileri, bazı kadınlarda pıhtı oluşumu ve inme riskini hafif artırabilir. Özellikle obezite, hipertansiyon, diyabet veya daha önce pıhtı öyküsü olan kadınlarda cilde uygulanan bant veya jel formları daha güvenli bir seçenek olabilir.
Bazı kadınlarda hormon tedavisi uygun değildir. Özellikle;
Meme kanseri veya rahim kanseri öyküsü bulunanlar,
Daha önce damar tıkanıklığı veya akciğere pıhtı atması geçirenler,
Kalp krizi veya inme öyküsü olanlar,
Aktif karaciğer hastalığı bulunanlar
için farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Bilimsel çalışmalar, hormon tedavisinin en uygun zamanda başlanmasının önemli olduğunu göstermektedir. Genel olarak menopoz başladıktan sonraki ilk 10 yıl içinde ve 60 yaşın altındaki kadınlarda, uygun hasta seçildiğinde tedavinin yararları risklerinden daha fazladır.
Bu nedenle hormon tedavisi, her kadın için kişisel riskler ve beklentiler değerlendirilerek planlanmalıdır.
Evet. Vajinal nemlendiriciler ve kayganlaştırıcılar, bazı antidepresan ilaçlar, gabapentin gibi ilaçlar ve son yıllarda geliştirilen hormonal olmayan yeni tedaviler menopoz belirtilerinin hafifletilmesinde kullanılabilir. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğuna kadın hastalıkları ve doğum uzmanınızla birlikte karar vermeniz en doğru yaklaşım olacaktır.
Menopoz bir hastalık değil, yaşamın doğal bir dönemidir. Ancak bu dönemde yaşanan belirtiler kader değildir. Günümüzde birçok güvenli ve etkili tedavi seçeneği sayesinde kadınlar menopoz dönemini daha konforlu ve sağlıklı geçirebilmektedir. En doğru tedavi; yaşınız, sağlık durumunuz, şikâyetleriniz ve beklentileriniz birlikte değerlendirilerek, size özel olarak planlanan tedavidir.
Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hormon tedavisine başlanması veya tedavinin değiştirilmesi mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanı değerlendirmesi sonrasında yapılmalıdır.
Doç. Dr. Semra Yüksel